Opis
Współczesna opieka medyczna, oscylująca pomiędzy prewencją a interwencją terapeutyczną, coraz wyraźniej dostrzega konieczność holistycznego ujęcia człowieka – zarówno zdrowego, jak i doświadczającego różnego rodzaju dysfunkcji somatycznych czy psychicznych. W świetle postępującej specjalizacji nauk medycznych i dynamicznych zmian społeczno-demograficznych opieka zdrowotna nie może już ograniczać się do modelu czysto biomedycznego, skoncentrowanego wyłącznie na patologii i jej biologicznych determinantach. Obecnie akcent przesuwa się w stronę podejścia integrującego aspekty fizjologiczne, psychiczne i społeczne, co znajduje odzwierciedlenie w biopsychospołecznym paradygmacie zdrowia.
Monografia, którą oddajemy w ręce Czytelnika, stanowi próbę interdyscyplinarnej analizy opieki medycznej, ujmowanej w dwóch komplementarnych wymiarach: psychospołecznym i somatycznym. Zestawienie tych dwóch perspektyw pozwala na głębsze zrozumienie procesów zdrowienia, adaptacji do choroby, radzenia sobie z cierpieniem oraz mechanizmów wspierających jakość życia – nie tylko pacjentów, ale również osób zdrowych, których dobrostan psychofizyczny jest równie istotnym przedmiotem troski systemu ochrony zdrowia. Autorzy poszczególnych rozdziałów koncentrują się na ukazaniu znaczenia relacji interpersonalnych, kondycji psychicznej, zasobów osobistych i społecznych, a także kontekstu kulturowego i organizacyjnego w procesie sprawowania opieki. Szczególną uwagę poświęcono roli personelu medycznego jako nie tylko realizatorów procedur diagnostyczno-terapeutycznych, ale także aktywnych uczestników wspierania pacjenta w jego subiektywnym przeżywaniu zdrowia i choroby. W tym kontekście kompetencje emocjonalne, komunikacyjne oraz etyczne nabierają fundamentalnego znaczenia, równorzędnego wobec wiedzy klinicznej. Nie bez znaczenia pozostaje także wymiar prewencyjny i edukacyjny, skierowany do osób zdrowych, których zachowania zdrowotne, postawy i poziom świadomości zdrowotnej w istotny sposób determinują funkcjonowanie jednostki i społeczeństwa. Współczesna opieka zdrowotna staje się zatem przestrzenią synergii działań profilaktycznych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych, obejmujących szerokie spektrum potrzeb człowieka w jego całościowym istnieniu – cielesnym, psychicznym i społecznym. Niniejsza publikacja adresowana jest do szerokiego grona odbiorców: profesjonalistów medycznych, psychologów, socjologów, pedagogów zdrowia, jak również studentów i wszystkich zainteresowanych współczesnymi kierunkami rozwoju opieki nad człowiekiem. Wyrażamy nadzieję, że zaprezentowane treści stanowić będą wartościowy impuls do dalszej refleksji naukowej i praktycznej oraz przyczynią się do budowania bardziej humanistycznego, zintegrowanego i empatycznego modelu opieki medycznej.
Przewodniczący zespołu redaktorów naukowych
dr n. med. Robert Jan Łuczyk, prof. UM