Merytokracja: oligarchia utalentowanych czy sprawiedliwość szans?

Tomasz Kalbarczyk

Streszczenie


W niniejszym artykule koncentruję się na dotyczącychmerytokracji przemyśleniach Mi- chaela Walzera, umieszczając je w kontekście koncepcji sprawiedliwości reprezentatywnej dla myśli społecznej filozofa. Autor broni tezy, że za- sady sprawiedliwości są pluralistyczne w formie i uznaje ich historyczność oraz przypadkowość. odpowiednich rozwiązań w szkolnictwie musi- my, według Walzera, szukać między skrajnościami merytokracji i egalitarystycznego populizmu. Trze- ba się pogodzić z myślą, że wyrównywanie szans jest właściwym kryterium dystrybucji niektórych, ale nie wszystkich stanowisk, dążenie zaś do ab- solutnej równości szans należy uznać za szalone i niebezpieczne, bo ostatecznie przeczące demo- kracji i pluralizmowi. Rywalizacja jest w sferze edu- kacji zjawiskiem nieuniknionym, rzecz w tym, by łagodzić jej wymiar m.in. przez obniżenie stawki, którą stanowią posady. Chodzi więc o to, aby żaden urząd nie miał zbyt dużej władzy, by urzędy i ich działalność obejmowały jak najmniejszą część życia społecznego, były zdecentralizowane i szanowały autonomię tych sfer życia obywateli, w których panują odmienne od urzędowych zasady rywali- zacji i awansu. Myśl Walzera, możliwą do streszc- zenia pod hasłem „o bardziej egalitarny liberalizm”, oraz jego poglądy dotyczące szkolnictwa zestawiam z liberalizmem F. Hayeka. Tłem dla rozważań są zmiany w szkolnictwie dokonujące się na przestrze- ni XX stulecia oraz uwagi na temat merytokracji innych myślicieli, w tym J. Rawlsa, H. Arendt, A. Blooma.

Pełny tekst:

PDF

Zewnętrzne odwołania

  • Obenie nie ma zewnętrznych odwołań.