Funkcjonowanie systemu rodzinnego a osobowość młodzieży licealnej

Anna Mazur

Streszczenie


Rodzina jest pierwszym i podstawowym środowiskiem dziecka, w którym rozpoczyna się i dokonuje główny nurt kształcenia jego osobowości. To, jakie cechy osobowości zostaną wykształcone w znacznej mierze jest uzależnione od jakości interakcji zachodzących w rodzinie. Rodzina zaspokaja podstawowe potrzeby zarówno małego dziecka, jak i nastolatka – bezpieczeństwa, miłości i przynależności, a także uznania i szacunku. Przekazuje młodemu człowiekowi wartości, kulturę oraz przygotowuje go do dorosłego życia w społeczeństwie, jako samodzielną jednostkę. To, czy młody człowiek będzie radził sobie z codziennymi wyzwaniami oraz właściwie wywiązywał się z pełnionych ról w okresie dorosłości, jest zależne od tego, jak zostanie do tego przygotowany. Zatem niezwykle istotne jest, jak rodzina adolescenta funkcjonuje oraz jak on sam postrzega jej funkcjonowanie, a także jakie cechy osobowości młodzieży wiążą się z rodzinami charakteryzowanymi, jako spójne, elastyczne i komunikatywne. Analiza badań własnych pozwoliła stwierdzić występowanie wprost proporcjonalnych związków pomiędzy zrównoważoną spójnością systemu rodzinnego a sumiennością i ugodowością młodzieży licealnej. Odnotowano występowanie dodatniego związku pomiędzy zrównoważoną elastycznością rodzin a sumiennością młodych osób. Analizy korelacyjne wykazały również istnienie odwrotnie proporcjonalnej zależności pomiędzy niezwiązaniem i splątaniem występującym w rodzinie a sumiennością i ugodowością adolescentów. Wykształcenie ugodowości i sumienności jest również zależne od poziomu komunikacji i zadowolenia z życia rodzinnego, a także od ogólnego zrównoważenia systemu rodzinnego. Czynnikiem chroniącym młodzież przed neurotycznością i odosobnieniem jest efektywna komunikacja pomiędzy członkami rodziny oraz poczucie posiadania satysfakcjonujących relacji rodzinnych. Pozyskane dane mogą stanowić podstawę działań profilaktycznych, korekcyjnych i terapeutycznych ukierunkowanych na wspieranie młodych osób oraz ich rodzin.Próbę badawczą stanowiło 99 uczniów klas I-III Liceum Ogólnokształcącego w Tarnobrzegu.Zastosowanymi metodami badawczymi był: Inwentarz Osobowości NEO-FFI Costy i McCrae w polskiej adaptacji B. Zawadzkiego, J. Strelau, P. Szczepaniaka i M. Śliwińskiej;Skale Oceny Rodziny D. H. Olsona w polskiej adaptacji A. Margasińskiego oraz ankieta socjodemograficzna A. Mazur.


Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bardziejewska, M. (2013). Okres dorastania. Jak rozpoznać potencjał nastolatków? W: A. Brzezińska (red.), Psychologiczne portrety człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa (s.

-377). Gdańsk: GWP.

Boyd, D., Bee, H. (2008). Psychologia rozwoju człowieka. Poznań: Zyski S-ka.

Lamborn, S. D., Mounts, N. S., Steinberg, J., Dornbuscha, S. M. (1991). Patterns of

competence and adjustment among adolescentes from authoritative, authoritarian, indulgent and neglectfull families. Child Development, 62, 1049-1065.

Margasiński, A. (2009). Skale Oceny Rodziny, Polska adaptacja FACES IV – Flexibility

and Cohesion Evaluation Scales Davida H. Olsona. Warszawa: PTP.

Plopa, M. (2011). Psychologia rodziny. Kraków: Impuls.

Oleszkowicz, A., Senejko, A. (2012). Dorastanie. W: J. Trempała (red.), Psychologia

rozwoju człowieka (s. 259-283). Warszawa: PWN.

Oleszkowicz, A., Senejko, A. (2013). Psychologia dorastania. Zmiany rozwojowe w dobie

globalizacji. Warszawa: PWN.

Zawadzki, B., Strelau, J., Szczepaniak, P., Śliwińska, M. (1998). Inwentarz Osobowości

NEO-FFI Costy i McCrae. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.

Ziemska, M. (1973). Postawy rodzicielskie. Warszawa: PWN.

Ziółkowska, B. (2013). Okres dorastania. Jak rozpoznać ryzyko i jak pomagać? W: A.

Brzezińska (red.), Psychologiczne portrety człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa (s. 378-421). Gdańsk: GWP.


Zewnętrzne odwołania

  • Obenie nie ma zewnętrznych odwołań.